kinderen

We zagen heel wat kinderen in Jeruzalem. Vooral Irene maakte daar mooie foto's van.

Sommigen speelden met de leeuwen die overal stonden. Maar die zijn ook leuk voor "grote kinderen". Er was een wedstrijd geweest om leeuwen (Ariel in de hebreewse taal) te maken. Later zijn al die leeuwen in Jeruzalem geplaatst voor de kinderen om op te spelen. De meisjes op het balkon zagen er ook heel lief uit. .

Bethesda

We gingen naar de vijver van Bethesda. Die is aan de andere kant van de tempel als de trappen. Onze gids had gezegd dat er niks te zien was " het is een groot gat". maar dat viel wel mee. Er was nog een water reservoir (grote regen ton) uit de romeinse tijd waar we even in af daalden.

Eerst spraken we nog een armenier die daar woonde en een winkel had met z'n familie. Zij woonden in het moslim kwartier en dat is niet makkelijk. Het was een heel aardige gast.

Hij liet ons de plek zien waar vroeger het Anthonia fort heeft gestaan.

Het was nogal groot want zelfs de achterkant van hun winkel was van het vroegere Anthonia. Deze winkeliers kochten heel veel waardevolle voorwerpen van russische emigranten. (er wonen meer dan 1 miljoen russen in Israel) De russen mogen niet te veel geld mee nemen als ze emigreren dus nemen ze waardevolle voorwerpen mee om die te verkopen. In onze groep waren 3 russen uit Toronto.

Tempel trappen

Vanaf het tempel institude liepen we naar de tempel trappen via een museum. Daar hing ook een kaart van de stadsmuren van Jeruzalem. De trappen zijn gedeeltelijk gerestaureerd. Wij gingen zitten en Ben las een psalm 121 en door naar 122 Het is best heel speciaal als je die woorden die door pelgrims werden gezegd hoort op die plek.

Vroeger werden deze trappen vaak gebruikt door een Rabbi en z'n discipelen. De trappen waren niet allemaal dezelfde lengte. Dat kwam (zegt men) omdat je dan niet naar de tempel kon rennen maar je moest bedachtzaam lopen. Wij maakten een foto van ons drieen.

De rest vond het ongelooflijk dat wij pas op de laatste dag foto's maakten van ons drieen. Wij hebben veel foto's gemaakt om aan anderen te laten zien en dan hoeft er niet altijd iemand op te staan.

Tempel institute

We zijn naar het tempel institude gelopen. Daar zijn ze bezig om de elementen die in de eerste tempel van Salomon waren na te maken. Ze geloven dat als alles klaar is dat dan de Messias weer komt. Ze hebben ook een gouden lamp gemaakt die in de Cardo (de hoofdstraat uit de Romeinse tijd) van Jeruzalem staat. Devon mocht een van de gouden bekers vasthouden. Het geheel bestond uit verschillende delen en was heel zwaar.

dag 9 afscheid van Jeruzalem

De laatste dag waren we vrij om te doen wat we wilden. De helft ging hun eigen gang maar wij gingen nog een keer met onze gids Ben naar oud Jeruzalem. We begonnen bij de Jaffa poort.

Daar dichtbij is ook nog een kasteel van de kruisvaarders. Dat was wel een heel bloedige periode. Die ridders doden gedurende de kruistochten vriend en vijand. Ze bouwden ook overal europese kastelen, met slotgracht, terwijl er helemaal geen water is. In de smalle straatjes was heel wat te koop.

van geiten hoofden (geen foto) tot wierook en mirre.

houtsnijwerk

Op de terugweg stopten we bij een winkel die houtsnijwerk verkocht. Ze hadden heel dure mooie stukken van olijf bomen hout. Dit is een foto van het snijwerk "het laatste avondmaal" (te koop voor $7000). Dit plaatje is heel wat dichterbij de werkelijkheid (ze liggen om een u vormige tafel met de belangrijkste persoon tweede van links) dan het beroemde schilderij van Leonardo DaVinci.

Als je in het evangelie leest is Jesus tussen Johannes en Judas in, allebei ere gasten Johannes is logisch, maar Judas in mijn ogen niet. Petrus is de "voeten wasser" en is aan het andere eind, de minste plek. In het koningkrijk der hemelen wordt de wereld op z'n kop gezet.

zinken kan niet

Later in de middag na een vol programma kwamen we bij een strand. Je kan waarschijnlijk overal wel het water in maar het water in de dode zee is zo vol met mineralen (33% de oceaan 3%) dat het beter is om te gaan waar ze douches op het strand hebben. Water in je ogen doet namelijk heel zeer. We hadden handdoeken en zeep vanuit het hotel meegenomen.

De lucht rond de dode zee is zo vol met mineralen dat je huid niet verbrand, het is zelfs heel goed voor je huid en mensen met huidziekten (oa.psoriasis) gaan er heen omdat ze daar een gladde huid krijgen. De modder (in plastik verpakt) word ook als schoonheids produkt verkocht. Wij deden de modder ook op ons lijf het voelde wel glibberig aan. Het was niet overal modderig, meestal liepen we op zand maar zo nu en dan had je een "modder put". We keken daar nog in de winkel maar de modder was in ons hotel minder duur dan daar. We hadden veel plezier in het water. Je kan niet zo goed zwemmen eigenlijk drijf je meer op het water.

Qumran

We stopten ook in Qumran waar de dode zee boekrollen zijn gevonden. Voordat deze bookrollen waren gevonden was het oudste bijbel manuscript ongeveer 1000 jaar oud. Toen vonden ze deze rollen-stukken van alle bijbel boeken behalve Esther- en die waren 2000 jaar oud. Wat ze vonden was dat er heel weinig woorden anders waren. Er was dus in die tussentijd heel zorgvuldig gekopieerd. We hebben daar ook wel weer een praatje gehad maar als je al heel veel geluisterd heb doen je hersens het niet zo goed meer dus ik kan me er niet veel van herinneren. Op de ene foto zie je de grot waar een jonge herder de eerste boekrollen heeft gevonden. Toen we weer thuis waren lazen we een keer van "de kostbare schat die wij bezitten in kwetsbaar aardewerk" (2 Corintiers4:7). Toen dacht ik gelijk terug aan de aardewerk potten met boekrollen die we gezien hadden.

En Gedi waterval in de woestijn.

En Gedi is niet ver van Masada. In feite haalden de romeinse soldaten die Masada belegerden daar vroeger hun drink water. Toen we En Gedi naderden zagen we Ibex lopen, de hinde in de psalms van de bijbel. Dat was wel geluk hebben. Psaml 42 "evenals een moede hinde naar het klare water smacht", spreekt hier in de woestijn wel tot de verbeelding.

Vanaf het platvorm waar we stonden zag de dode zee er heel aantrekkelijk uit.

Ben, een van onze leiders sprak er over dat we vaak in de verleiding worden gebracht doodat iets er goed uitziet (bv. Hollywood)) maar als je dichtbij komt heeft het geen inhoud (het water is dood).

Aan de andere kant heb je de woestijn maar de waterval daar heeft zoet water (levend water). In de bijbel wordt de woestijn het land van God genoemd. De israelieten waren in de woestijn dicht bij God. Ook nu is dat wel het geval, in nederland zeggen ze ook wel "nood leert bidden". Het idee is dat het leven vaak niet meevalt maar je krijgt "net genoeg" om door te gaan.

Masada

Uit de verte zagen we Masada al liggen. Het is 400 meter boven de dode zee (Het diepste punt op aarde). Het heeft een indrukwekkende geschiedenis. In het jaar 73 kwam het romeinse legioen en heeft 8 kampen opgebouwd rond de basis van Masada.

Bovenop waren de Zeeloten (vrijheidstrijders) Je kan deze kampen nog steeds heel goed zien vanaf Masada. Er zijn 2 romeinse kampen zichtbaar op de foto van de kabelbaan.

De romeinen maakten een weg waarop ze hun storm ram naar de muur bovenop de rots konden rijden.

Toen ze de volgende dag een gat in de muur gemaakt hadden en polshoogte gingen nemen troffen ze al de vrijheidstrijders dood aan. Ze hadden zelfmoord gepleegd. Wij hebben een film (Masada) gezien van dit gebeuren. Aan het eind wordt de romeinse generaal "Da Silva" gefeliciteerd met de overwinning. en hij zegt: "ja we hebben een rots overwonnen in de woestein naast een dood meer". Voor de jaartelling was Masada een fort van koning Herodus. Hij was een genie in bouwkunst. Aan de noordkant van Masada bouwde hij 3 hangende paleizen.

Er was een vernuftig water systeem dat gebruik maakte van water dat door de wadi's stormde bij vloed vele kilometers verderop. Hij bouwde ook voorraad kamers. De meesten zijn gerestaureerd maar op de foto kan je er nog 1 zien die in originele staat is.

Je ziet ook overal een zwarte lijn. Alles onder de zwarte lijn is origineel. Herodus was een genie maar ook goed gek.

Hij had op Masada ook romeinse baden aan gelegd, een sauna dus ook. Dit is in de woestijn waar het elke dag loeiheet is. Masada heeft een belangrijke plaats in de tegenwoordige staat Israel. Tot voor kort kwamen hier al de nieuwelingen in het leger bijeen om trouw te zweren. "zolang wij leven zal Masada niet overgegeven worden".

Uitzicht vanaf Masada naar de dode zee. Het diepste punt op aarde.

de weg naar Jericho

Op weg naar de "Juda wildernis" en de dode zee kregen we een extraatje. Halverwege Jeruzalem/Jericho gingen we van de snelweg af om de oude weg van Jericho naar Jeruzalem op te rijden. Onze vrouwelijke gids Devorah had dit echt niet verzonnen. Ze was heel benauwd. Ze wilde niet meer voorin zitten en kwam naar achteren in de bus. Wij zaten halverwege en we hadden geen open plaatsen. Ik vroeg of ze met mij wilde ruilen en dat wilde ze. Ze zat naast Irene en was zo bang dat Irene haar hoorde bidden:"Jesus,Jesus,Jesus". Er kwamen geen zinnen, het klok of ze om het behoud van haar leven vroeg. Ik kwam dus voorin te zitten. De weg was niet erg breed en er was een diepe afgrond. De bus leek iets te groot voor de weg.

Het was wel grappig dat we ook nog een man op een ezel tegen kwamen. Dat deed wel heel erg aan het verhaal van de barmhartige samaritaan denken. Hoewel die zin in de gelijknis over de priester die aan de andere kant van de weg voorbij loopt wel een grapje is. De weg is niet breed genoeg daarvoor.

We stopten op een parkeerplaats en konden toen op de oude weg verder lopen. De "echte oude weg" is niet meer dan een voetpad. Het was er prachtig. Vandaar hadden we een uitzicht op de st.George klooster. Als je echter op de foto klikt en hij groter wordt zie je in de linker boven gedeelte ook een paar tenten van de bedoeinen. Die wonen daar in een gebied waar niks lijkt te groeien. Er woonden er ook nogal wat langs de snelweg.

De mooiste foto van de hele reis heeft Olga hier genomen. Er liep een arabier met een kameel aan een touw. Olga nam een foto door het raam van de bus en hij is prachtig gelukt.

Terug rijdend kwamen we schapen tegen. Je kan je afvragen wat zo'n schaap hier te eten heeft, maar dit zijn de "grazige weiden" van de Psalmen. Net genoeg om in leven te blijven. We zagen ook een schaapskooi. Een cirkel van stenen met een opening waar de herder voor ligt als de schapen er in zijn. Een heel simpele konstruktie.

De herder ligt bij de deur. Hij zorgt dat de schapen er niet uitgaan en de wilde dieren er niet in gaan.

dag 8 's morgens vroeg

We vroegen aan het hotel om ons een telefoontje te geven om kwart over 5, zodat we voor het ontbijt nog naar de oude binnenstad konden gaan. De dag ervoor was een van onze groep alleen naar de stad gegaan. De leiding van onze groep was er op tegen dat we naar de oude stad gingen, vooral omdat we ten noorden van de Damascus poort waren en daar dus heen zouden gaan, die weg leide naar het moslim kwartier. Het was zelfs zo dat we met de bus naar de "Garden tomb" waren gegaan terwijl het 5 minuten lopen van ons hotel was. Toen we uit de bus kwamen liepen er wel een paar jongeren die van zakken rollen verdacht werden, dus misschien hadden ze wel gelijk. In elk geval gingen wij met z'n zessen (vrouwen) lopend door de Damascus poort.

De poort is heel diep

Want telkens als er ne een oorlog puin geruimd wordt komt er weer een laag bij, maar de opening in de muur blijft op dezelfde hoogte. Je kan ook nog de hele oude poort van 2000 jaar geleden zien die nog weer heel wat dieper ligt.

Net buiten de poort kwamen 2 moslim vrouwen ons tegemoet en een ervan spuugde naar m'n voeten. Dat leek me niet zo'n heel vriendelijk gebaar.

We passeerden de soldaten bij de poort en liepen snel door de stille straten richting klaagmuur.

Daar aangekomen waren wij nog steeds de enige toeristen. Dat was best speciaal. We hebben dan ook veel foto's genomen. Vooral van de mannen met hun gebed's doeken met kwasten er aan. Overal zie je bedelaars, meest volwassen mensen.

Toen de zon opkwam zag je de gebouwen met een "gouden gloed". Jeruzalem wordt de gouden stad genoemd omdat het goudkleurig is als de zon er op het kalksteen schijnt.